نقش فضای آرام در آموزش بهتر

عبدالحلیم باخرد

آموختن و فراگیری دانش و همین گونه آموزش دادن به دیگران مانند،انجام امور و فعالیت های دیگر نیاز به مکان و جای مناسب دارد. بدون انتخاب مکان، جای مناسب و ایجاد فضای آرام ،آموزش به شیوه‌ای بهتر ناممکن است. زیرا ، اگر صنف آموزشی و تدریسی در محل واقع گردیده باشد که آنجا سر و صدا و مکان برای انجام فعالیت های روزانه و معاملات باشد نمی تواند فضای آرام و مناسب برای آموزش و تدریس باشد، در صورتی که در جنین فضای برای دانش آموزان یا دانشجویان تدریس صورت گیرد،دانش آموزان یا دانشجویان نخواهند توانست به خوبی درس را فرا گیرند، زیرا سر و صدا و آلودگی صوتی باعث می گردد حواس آنها پرت شده و متوجه درس،نشوند و نتوانند درسی را که استاد ارائه می کند ، استماع نمایند. بنابراین نیاز است برای تدریس و آموزش بهتر مکان در نظر گرفته شود، از محل سر و صدا دور واقع شده باشد تا دانش آموزان یا دانشجویان به آسانی در فضای آرام و بدون سر و صدا بتوانند به درس استاد گوش دهند و آن را به حافظه بسپارند.از جانب دیگر، موقعیت صنف درسی در محل ازدحام و سر وصدا باعث می گردد، دانش آموزان یا دانشجویان نتوانند خود را به وقت معین به درس برسانند و این باعث ضیاع وقت می گردد.از این رو، نیاز است که کوشش گردد تدریس در محیط آرام و بدون سر و صدا صورت گیرد تا دانش آموزان یا دانشجویان بتوانند به گونه ای بهتر دروس خود را فرا گیرند و آن را به حافظه بسپارند. همین گونه کوشش گردد هوای صنف معتدل باشد،یعنی هوای صنف درسی نه باید بسیار سرد یا گرم باشد ، سردی بیش از حد هوا باعث می گردد تا دانش آموزان یا دانشجویان سرما بخورند و همین گونه، گرمی بیش از حد باعث بی حال شدن دانش آموزان یا دانشجویان می گردد، در این صورت است که آنها نمی توانند دروس را بگونه ای بهتر فراگیرند.ازاین گذشته،استاد باید کوشش نماید فضای صنف را نیز آرام سازد تا دانش آموزان یا دانشجویان متوجه درس شوند ، زیرا در صورتی که فضای صنف آرام نباشد، دانش آموزان یا دانشجویان در موقع تدریس،در صنف سر و صدا و بی نظمی را راه اندازند ، تدریس بگونه ای بهتر صورت نگیرد و دانش آموزان یا دانشجویان نتوانند دروس را بگونه ای بهتر فرا گیرند .از جانب دیگر،کوشش گردد فضای صنف روشن باشد،یعنی ، دیوارها ، دروازه وکلکین صنف با رنگ روشن رنگ شود تا نور خورشید از بیرون داخل صنف می شود ، فضای صنف را روشن کند،زیرا در عدم موجودیت روشنی مشکل است استاد بتواند چیزی را بالای تخته بنویسد و دانش آموزان یا دانشجویان بتوانند آن را یادداشت نمایند.گذشته ازاین ،باید کوشش گردد تا هوای تازه به داخل صنف بیاید، زیرا در عدم موجودیت هوای تازه و فضای بسته ممکن است رطوبت در صنف بوجود آید، هوای بسته باعث ایجاد سرگیچی و سر دردی دانش آموزان یا دانشجویان می گردد، پس باید کلکین ها را باز ماند تا هوای تازه داخل صنف شود ، رطوبت از بین برود و دانش آموزان یا دانشجویان بتوانند هوای تازه را تنفس کنند.هم چنان کوشش گردد صنف بگونه ای مرتب بعد از ختم هر ساعت درسی پاک گردد ، زیرا عدم توجه به نظافت و پاکی صنف می تواند باعث ایجاد تعفن و بد بویی در صنف گردد که این می تواند باعث آزار و اذیت استاد ،دانش آموزان یا دانشجویان گردد یا سبب شیوع بیماری در میان آنها گردد.افزون براین ها،کوشش گردد حویلی یا حیاط بیرون از صنف سر سبز و شاداب باشد،زیرا سرسبزی و شادابی حویلی باعث می گردد دانش آموزان یا دانشجویان هوای پاک را استشمام کنند ،دلتنگی را احساس نکنند و از درس خسته نشوند.موجویت فضای سبز، شادابی و طراوت می تواند در تازگی و طراوت روح آنها تأثیر گذارد، بخصوص زمانی که، بعد از ختم ساعت درسی دانش آموزان یا دانشجویان به بیرون می برآیند، خستگی شان به زودی رفع خواهد شد و آماده برای ساعت دیگر درسی خواهند شد. از جانب دیگر، توجه به نظافت و پاکی محوطه ای بیرون از صنف درسی نیز مهم است، زیرا در نبود فضای پاک و نظیف امکان آن وجود دارد امراض گونه گون در میان دانش آموزان یا دانشجویان شیوع پیدا کند، همین گونه از دانش آموزان یا دانشجویان به اعضای خانواده آنها و سایر افراد جامعه سرایت کند.پس نیاز است که محوطه ای صنف درسی را نیزپاک نگهداشت. حیاط و محوطه ای صنف درسی باید داری چاردیواری باشد،زیرا عدم چهاردیواری باعث می گردد، افراد غیر مسئول حتا اطفال نیز وارد محوطه ای آن شده ، مزاحمت ایجاد کنند و بی نظمی را خلق کنند.بنابر این برای جلو گیری از ورود افراد غیر مسئول بر محوطه ای صنف درسی بر علاوه چهاردیواری دروازه و دروازیان نیز داشته باشد، در این صورت است که می توان یک فضای آرام را برای تدریس بهتر و آموزش بهتر برای دانش آموزان یا دانشجویان ایجاد کرد. در فرجام کلام می توان گفت که بدون موجودیت فضای آرام نمی توان به آرامش رسید، زیرا درعدم موجودیت فضای آرام نمی توان ذهن خود را آرام نگهداشت ، پس چگونه می توان روی درس تمرکز کرد، بل فضای ناآرام می تواند باعث عدم تمرکز ذهن روی درس و کار شود، در نتیجه این می تواند باعث آن گردد که زمان بدون فراگیری درس سپری شود و ما نتوانیم از گذر زمان بهره ببریم. بنابراین نیاز است که برای جمع کردن حواس، ابتدا فضای آرام را ایجاد کرد تا بتوان به درس و کاری که مشغول هستیم؛ آن را به درستی انجام دهیم و یاد گیریم. از اینجا گفته می توانیم موجودیت فضای آرام یکی از اساسی ترین و مهم ترین اصل در تدریس و آموزش است که باید در مکاتب و نهادهای تحصیلی در نظر گرفته شود، در غیر این صورت تدریس به وجه بهتر نمی تواند صورت گیرد.