اهمیت شیوه ای تدریس در بهبود کیفیت آن

عبدالحلیم باخرد

هرچند دیده می شود که برای تدریس هرمضمون درمکاتب و دانشگاه ها در سراسر دنیا از شیوه ها و مواد درسی گونه گون استفاده می گردد، اما،بیشتر از شیوه ای تدریس نظری و عملی کار گرفته می شود، تا جای که، این شیوه توانسته است روی بهتر شدن سیستم آموزش و کیفیت آن اثر گذار باشد. دانش آموزان ودانشجویانی که با چنین شیوه ای درس خوانده اند، در فراگیری دروس خویش خیلی ها مؤفق بودند ونمرات عالی را بدست آوردند. اما درکشورما همواره دیده شده است که بیشتر تدریس مضامین در مکاتب و دانشگاه ها به شیوه ای نظری صورت می گیرد و کمتر از شیوه ای عملی در روند تدریس به دانش آموزان و دانشجویان کار گرفته می شود تا جای که، دیده شده است آنها بیشتر وقت خود را به حفظ کردن دروس اختصاص می دهند و هیچ گونه توجهی به عملی کردن آن چه را که آموختند، ندارند، در نتیجه دیده می شود که آنها بعد از فراغت و گذشت زمان نمی توانند در ساحه عمل به خوبی بدرخشند و وظیفه خویش را بوجه احسن آن انجام دهند. از این رو، نیاز است که برای بهبود کیفیت آموزش و پرورش در کشور از هردو شیوه عملی و نظری در مکاتب و دانشگاه های دولتی و خصوصی کار گرفته شود تا دانش آموزان و دانشجویان بتوانند آن چه را که بگونه ای نظری و عملی در نهاد های آموزشی و تحصیلی فرا گرفتند، درساحه کار آن را عملی سازند و به این ترتیب می توان گفت که کادر های تحصیلی ما خواهند توانست هم در میدان عمل و نظر نقش خوبی را در بهبود وضعیت اقتصادی و رفاهی کشور بازی نمایند. افزون براین، مواد درسی که برای تدریس در مکاتب و دانشگاه های سراسر کشور از آن استفاده می گردد، بسیار مواد ساده است و در مقایسه با کشورهای دیگر، ناچیز اند، از این رو، نیاز است به هدف بهبود کیفیت آموزش و تحصیل در کشور کوشش گردد از بهترین مواد درسی در مکاتب و دانشگاه های دولتی و خصوصی استفاده گردد تا دانش آموزان و دانشجویان بتوانند بخوبی دروس خویش را فراگیرند و مصدر خدمت به جامعه خود گردند. از جانب دیگر، استفاده از شیوه ای عملی تدریس در مکاتب و دانشگاه ها نیاز به این دارد که مکاتب و دانشگاه های کشور باید با دستگاه های آزمایشی و مواد کیمیاوی تجهیز گردند تا استادان بخوبی بتوانند دروس را بگونه ای بهتر در ساحه عمل به دانش آموزان و دانشجویان تدریس کنند. در این صورت است که می توان گفت کیفیت سیستم آموزشی بهتر خواهد شد و دانش آموزان و دانشجویان در عرصه های مختلف خواهند توانست دست آورد های خوبی را داشته باشند و افتخار بی آفرینند. آگاهان امور براین باور اند که مجهز شدن نهادهای آموزشی و تحصیلی با دستگاه های آزمایشی و مواد کیمیاوی می تواند در بلند بردن کیفیت آموزش و تحصیل در افغانستان تاثیرات خوبی را بجا گذارد و سهولت های لازم را بوجود آرد، علاوه بر دستگاه های آزمایشی و مواد کیمیاوی نیاز به این است که مکاتب و دانشگاه ها با وسایل فناوری و کامپیوتری مجهز گردند، در این صورت است که می توان گفت تسهیلات لازم در روند آموزش و تحصیل در افغانستان بوجود خواهد آمد و نتایج بهتری را در پی خواهد داشت. به این ترتیب سیستم آموزشی و تحصیلی ما می تواند با سیستم آموزشی و تحصیلی در کشورهای بیرونی برابری کند و معیاری باشد. گرچه تا کنون در نصاب آموزشی و تحصیلی تغییرات چندانی نیامده است، اما درصورتی که نصاب آموزشی و تحصیلی معیاری و اصلاح نگردد، نمی تواند سیستم آموزشی و تحصیلی بهبود یابد. بنابراین نیاز است که برعلاوه توجه روی تغییر در شیوه تدریس، مواد درسی، مجهز شدن مکاتب با دستگاه های آزمایشی و مواد کیمیاوی و کامپیوتری، تغییرات لازم در نصاب درسی بوجود آید، در این صورت است، سیستم آموزشی و تحصیلی ما معیاری خواهد شد و نتایج مثبتی را می تواند در پی داشته باشد. اما، فراهم سازی این همه امکانات و تغییرات لازم در سیستم آموزشی و تحصیلی بدون کمک و همکاری نهاد های بین المللی ناممکن است و دولت به تنها نمی تواند از عهده ای این همه مصارف بخوبی بدرآید. از این رونیاز است که نهادی های کمک کننده در عرصه آموزش باید تلاش ورزند تا امکانات لازم را برای بهترشدن کیفیت آموزش و تحصیل در افغانستان فراهم سازند و آن را در اختیار نهاد های مسئول قرار دهند، در این صورت است که کیفیت آموزش در کشور بهبود خواهد یافت. از این گذشته، توجه به لیاقت دانش آموزان و دانشجویان از سوی استادان و اجازه دادن برای آنها که بتوانند نظریات و پیشنهادات و انتقادات خود را در مورد چگونگی تدریس و بهتر شدن کیفیت درس ارایه کنند، نوآوری و خلاقیت خود را به نمایش گذارند می تواند روی اذهان آنها اثر مثبتی را بجا گذارد و باعث آن گردد آنها بتوانند با گذشت زمان دست آورد های قابل ملاحظه ای را در عرصه های مختلف داشته باشند، یعنی، تدریس باید به شیوه ای صورت گیرد که ابتکار عمل تنها به دست استاد نباشد، بل، کوشش گردد برای بکارانداختن دانش آموزان و دانشجویان شیوه تدریس شاگرد محور باشد و به توانایی وضعف دانش آموزان و دانشجویان در موقع تدریس توجه صورت گیرد تا استاد بتواند بگونه ای بهتر تدریس نماید. در این صورت است که می توان گفت تدریس با چنین تغییرات و رویکردی می تواند اثر گذار باشد و در بهبود کیفیت آموزش و تدریس تغییرات قابل ملاحظه ای رو نما گردد.