در زندگی باید از نیروی عقل و درایت کار گرفت

عبدالحلیم باخرد

با توجه به زندگی افراد ، در واقعیت امر این را درخواهیم یافت که همه افراد اجتماع بگونه یکسان زندگی نمی نمایند به این معنا که عدۀ با داشتن امکانات و ثروت بیش از حد زندگی خود را به گونه بهتری می گذرانند ، اما عدۀ بنابر نداشتن امکانات ، زندگی رقت باری را دارند و با مشکلات زندگی دست و پنجه نرم می کنند . با این وجود ، با گذشت زمان دیده شده است که همیشه افراد ثروت مند ، ثروتمند نبوده اند بلکه روز آنها نیز در زندگی خویش با مشکلات گرفتار شده اند. بدین سان ، آنها افسوس روزهای خوش بختی و گشاده دستی خود را می خورند و از این که در آن روز ها ، بدون پیش بینی فردای خویش پول های زیادی را بی مورد مصرف نموده اند ، حسرت آن را می خورند . با تاسف می توان گفت که با طی شدن هر مرحلۀ زندگی دیگر انسان قادر به آن نیست تا بتواند دوباره دورۀ گذشته خود را بدست آرد . بنا بر این ، افراد که توانستند در وقت داشتن امکانات و گشاده دستی فرادی خویش پیش بینی نموده ، از مصرف بی جا و بی مورد جلوگیری نموده اند و مقدار پول را برای فردای خویش پس انداز نمودند ، در واقع توانستند روز های سختی زندگی خویش را بخوشی بگذرانند ، بنا می توان گفت که انسان باید در هر مرحلۀ زندگی خویش آینده نگر باشد و مرحلۀ دیگری آن را در نظر گیرد ، زیرا هر مرحلۀ زندگی می تواند چالش ها و مشکلات خود را بهمراه داشته باشد ، بنابر این ، افراد می توانند هر مرحلۀ زندگی خویش را به خوبی بگذرانند که آنها  قدرت پیش بینی نسبت به آینده را داشته باشند .                                                                                                          

از این گذشته ، دیده می شود عدۀ با وجود نداشتن امکانات اولیۀ زندگی بازهم تلاش می نمایند که از آن یک مقدار ناچیز را برای آینده خویش ذخیره نمایند ، آنها با این کار خویش توانستند وضعیت نابسامان زندگی خویش را سامان بخشند و فردای بهتر را برای خویش بوجود آرند. اما ، آن عده افراد که با وجود داشتن امکانات و ثروت بیش از حد نکوشیدند تا برای فردای خویش کار نمایند در واقع دیده شده است که با گذشت زمان آنها سرمایه خود را از دست داده اند و به مشکلات زیادی روبروشده اند. از این رو ، گفته می توانیم که زندگی انسان می تواند با تلاش و زحمت کشی وی تغییر خورد و بدون تلاش و زحمت نمی توان به گنجی دست یافت. با این وجود گفته می توانیم که زندگی تلاش و زحمت است با تلاش و زحمت کشی ها انسان توانست از حالت بدوی و چادر نشینی خود را به مرحلۀ برساند که علاوه بر کره خاکی بر سایر سیارات دست یابد و سیارات دیگر نیز را تسخیر نماید.                                     

آری نتیجه تلاش و زحمت انسان بود که وی توانست به راز های طبیعت پی برد و دل زمین را بشکافت و از منابع سرشار آن برای سرو سامان دادن زندگی و دنیا خویش استفاده اعظمی نماید. اگر ما متوجه گردیم در واقع این را خواهیم یافت که همه افراد از نظر داشتن عقل و درایت یکسان اند ، اما عدۀ که توانستند در زندگی خویش مؤفق گردند آنها از عقل و درایت خویش کار گرفته اند و با سنجش و ارزیابی دقیق از چگونگی اجراآت خویش در زندگی توانستند با چالش های زندگی به مقابله بپردازند و خود را از از گودال بدبختی نجات دهند . با این وجود می توان گفت که مهم ترین و با ارزش ترین چیزی را که خداوند (ج) به انسان آن را عطا نموده است ، همانا عقل و درایت وی است و براساس همین عقل ودرایت است  که  خداوند (ج) انسان را بر سایر مخلوقات برتری و منزلت داده است و با داشتن همین نیروی عقل و درایت است که انسان توانست از منابع زمین به نفع خویش استفاده نماید . اما حیوانات دیگر بنا بر نداشتن عقل و درایت توانایی استفاده از این منابع را نداشته اند و همین امر باعث گردیده است تا سایر حیوانات مطیع و فرمان بردار انسان باشد. اگر حیوانات دیگر دارای نیروی عقل و درایت می بودند انسان هرگز قادر بدان نبود تا بر این کرۀ خاکی حاکمیت نماید.                                      با مطالعه زندگی افراد بزودی این را خواهیم یافت که تنها افراد توانستند در زندگی خویش مؤفق باشند که آنها از نیروی عقل و درایت خویش در جهت پیش برد امور زندگی خویش استفاده نمایند ، اما افراد که از نیروی عقل و درایت خویش در راستای تنظیم و پیش برد امور زندگی خود استفاده ننمودند در واقع دیده شده است که آنها در زندگی خود با مشکلات فراوانی دچار بوده اند ، بنا یگانه راهی که آنها می توانند خود را از این منجلاب نجات دهند همانا استفاده از نیروی عقل و درایت است ، خداوند ج پیش از پیش این نیرو را به انسان داده است که بواسطۀ آن امور زندگی خویش را تنظیم نماید تا از آن در راستای شکل و سازمانده اهدف خویش استفاده نماید ، البته می توان گفت که تنها نیروی تمیز انسان در میان اشیا خوب و بد یا حالات خوب و بد همانا قوه تمیز یعنی نیروی عقل ودانش وی است .            

جای دارد که گفته شود  قدرت و توانایی این نیرو به حدی بالاست که انسان با دیدن طرز پرواز پرندگان و بالهای پرندگان و اندیشدن در این باره توانست بالهای هوا پیما را بسازد و آن را پرواز دهد. انسان با ساختن هوا پیما توانست به بسیار ساده گی از همۀ نقاط دنیا را در زمان کم تر دیدن نماید و با این کار خویش بداند که آب و هوایی یک منطقه نسبت به دیگر نقاط دنیا به چه پیمانۀ از هم متفاوت است ، همین گونه راجع به مواد گوناگون که در نقاط مختلف دنیا وجود دارد معلومات بدست آرد. علاوه بر این ها استفاده از قدرت و نیروی عقل و درایت انسان را به این واداشت تا انسان بتواند اتم را که خورد ترین ذره یک عنصر است مطالعه نموده به ذرات کوچک تری آن تجزیه نماید و به راز های آن پی ببرد ، در فرجام می توان گفت که انسان با استفاده از نیروی عقل و درایت خویش توانست سفینه بسازد و به واسطۀ آن به فضا رود ، با رفتن به سیارات دیگر به راز های طبیعت پی برد ، امروز  دیده می شود که تکنالوژی و فناوری را که ما می توانیم با استفاده از آن در یک چشم برهم زدن از سراسر دنیا معلومات را بدست آریم البته با مصرف کردن کم ترین هزینه . این ها همه استفاده انسان از نیروی عقل و درایتش است که توانست دنیا خود را به بهشتی تبدیل نماید .  و درنتیجه می توان گفت که  استفاده ازنیروی عقل و درایت است که انسان توانست دنیا را به این فراخی و بزرگی اش به دهکدۀ کوچکی تبدیل نماید.